معاون فناوریهای نوین بانک مرکزی:بانک مرکزی هم ناچار است رگتکهای قوی داشته باشد تا بتواند نظارت موثر ایجاد کند
نوشآفرین مومنواقفی، معاون فناوریهای نوین بانک مرکزی، در گفتوگوی اختصاصی با «ایرانیان استارتاپ» میگوید همزمان با پیچیدهتر شدن مقررات و رشد فناوریهایی مثل بانکداری باز، هوش مصنوعی و کلانداده، «نظارت سنتی» دیگر برای اکوسیستم مالی دیجیتال کارآمد نیست. او تاکید میکند تنظیمگر هم چارهای جز تکیه بر ابزارهای فناورانه و توسعه رگتکهای قدرتمند ندارد؛ اما در ایران، قدیمی بودن زیرساختها، شفاف نبودن مدلهای کسبوکار و نبود سیاست رسمی روشن، ریسک سرمایهگذاری در این حوزه را بالا برده و سرعت پیشرفت را کم کرده است.
مومنواقفی در ابتدای گفتوگو با اشاره به تحولات چند سال اخیر توضیح داد: «در دنیا دو روند همزمان پررنگ شده است؛ «پیچیدهتر شدن قوانین و مقررات» و در نتیجه بالا رفتن «هزینههای عدمتطبیق»، و از طرف دیگر، رشد فناوریهای نوینی که پیشران کسبوکارهای تحول دیجیتال شدهاند؛ از جمله بانکداری باز، هوش مصنوعی و کلانداده.» به گفته او، خروجی این دو روند یک پیام روشن دارد: نظارت با روشهای سنتی، دیگر پاسخگوی اکوسیستمهای مبتنی بر فناوری نیست.
نظارت سنتی جواب نمیدهد؛ برای نظارت بر پلتفرمها باید فناوری بهکار گرفت
او با اشاره به ماهیت کسبوکارهای پلتفرمی تاکید کرد: «برای نظارت بر کسبوکارهایی که بر مبنای فناوری شکل گرفتهاند، عملاً راهحل دیگری ندارید جز اینکه از فناوری استفاده کنید.»
مومنواقفی افزود: «از همین نقطه، زیربنای مفاهیمی مانند رگتک شکل میگیرد؛ یعنی تنظیمگری و نظارت، خودش باید به ابزارهای فناورانه مجهز شود تا بتواند با مقیاس و پیچیدگی جدید بازار همگام بماند.»
معاون فناوریهای نوین بانک مرکزی در ادامه گفت: «ما هم به عنوان تنظیمگر راهکاری نداریم جز اینکه رگتکهای قوی داشته باشیم تا بتوانیم نظارت مؤثر ایجاد کنیم.» او تاکید کرد که اگر قرار است نظارت دقیق و کمهزینهتر شود، توسعه ظرفیتهای رگتک در سطح اکوسیستم، یک ضرورت است نه انتخاب.
مومنواقفی با اشاره به وضعیت داخلی توضیح داد که با وجود رشد خوب برخی اجزای اکوسیستم پلتفرمی و دیجیتال، در حوزه رگتک به اندازه حوزههای دیگر پیشرفت رخ نداده است. به گفته او یکی از دلایل اصلی، «قدیمی بودن زیرساختهای فعلی» است؛ موضوعی که توسعه راهکارهای نوین نظارتی را پرهزینه و کند میکند.
مدلهای کسبوکار غیرشفاف و نبود سیاست رسمی؛ مانع سرمایهگذاری در رگتکها شده است
او عامل مهم دیگری را «شفاف نبودن مدلهای کسبوکار» دانست؛ مسئلهای که به گفته او ریسک سرمایهگذاری در حوزه رگتکها را بالا میبرد. مومنواقفی اضافه کرد نبود «سیاست رسمی اعلامشده» از سمت سیاستگذار و تنظیمگر، باعث میشود سرمایهها به سمت حوزههایی برود که مدل کسبوکار شفافتر و کمریسکتری دارند؛ در حالی که در حوزه رگتک چون جدید هست و مدل کسبوکارش شفاف نشده، تعداد کمتری حاضر به ورود خواهند شد.
مومنواقفی در تشریح نیازهای نظارتی بانک مرکزی گفت: «در حوزههای رصد تراکنشها، مدیریت تقلب، تشخیص تراکنشهای نامتعارف و مدیریت ریسکهای سیستمی در همه المانهای اکوسیستم پولی و بانکی، ما نیازمند رگتکها هستیم.» او تاکید کرد که این نیازها محدود به یک بخش نیست و کل زنجیره پولی و بانکی را دربر میگیرد.
او در پایان، رویکرد بانک مرکزی را «ایجابی و مشارکتی» توصیف کرد و گفت که این نهاد در قالب سندباکس و طرحهای حمایتی از ایدهها و طرحهایی که قابلیت اجرا دارند استقبال میکند و از فعالان این حوزه خواست طرحهای خود را ارائه دهند.
دیدگاهتان را بنویسید