معاون راهبرد و نوآوری شاپرک:تنظیمگری هوشمند بدون رگتک ممکن نیست
تنظیمگری در نظام پرداخت ایران سالهاست بهعنوان یکی از مأموریتهای اصلی شاپرک و در امتداد نقش بانک مرکزی دنبال میشود؛ از نظارت بر تراکنشها گرفته تا الزامات مبارزه با پولشویی. با این حال، به گفته آزاده باقری، معاون راهبرد و نوآوری شاپرک، مسأله اصلی جای دیگری است: «ما در ایران، مفهوم فناوریهای تنظیمگری یا رگتک را هنوز بهصورت نظری و مفهومی درست درک نکردهایم.»
او در گفتوگوی اختصاصی با «ایرانیان استارتاپ» توضیح میدهد که حتی بازخوردهایی که از رویدادها و نشستهای تخصصی دریافت کرده، نشان میدهد بسیاری تصور میکنند پرداختن به رگتک در ایران زودهنگام است: «میگفتند عجیب است که چرا ایران به این سمت رفته، در حالی که در دنیا هم این حوزه نسبتاً جدید است.»
استفاده از رگتک، تنها راه تعادل بین نظارت و نوآوری است
باقری معتقد است مسیر دیگری وجود نداشته است: «برای اینکه بتوانیم هزینهها را کنترل کنیم، استفاده بهتری از دادهها داشته باشیم و واقعاً نظارت هوشمند را محقق کنیم، ناگزیریم به سمت فناوریهای تنظیمگری برویم؛ بهگونهای که هم کار تنظیمگر سادهتر شود و هم نوآوری خفه نشود.»
به گفته او، نبود تعریف دقیق، فقدان کار علمی و ساختاریافته و پراکندگی فعالیتها، از خلأهای جدی این حوزه در ایران است: «کسبوکارهایی داریم که یکی دو محصول یا سرویس در حوزه رگتک ارائه میدهند، اما حتی خودشان هم گاهی نمیدانند دقیقا در کجای این اکوسیستم قرار میگیرند.»
معاون راهبرد و نوآوری شاپرک میگوید همین خلأ باعث شد شاپرک بهجای تکرار بحثهای نظری، وارد عمل شود: «در تشکلها و محافل مختلف همیشه درباره رگتک صحبت میشود، اما کمتر اقدام اجرایی میبینیم. احساس کردیم اگر قرار است گام کاربردی برداشته شود، شاپرک بهعنوان بهرهبردار این فناوریها باید پیشقدم شود.»
او از آغاز یک سلسله گزارشها و محتواهای تخصصی خبر میدهد که با محوریت شاپرک شکل گرفته و بهتدریج قرار است سایر ارکان اکوسیستم پرداخت و خدمات مالی نیز به غنای آن کمک کنند. در این مسیر، تعاریف بینالمللی رگتک بررسی و با یکدیگر مقایسه شده، مؤلفههای مشترک استخراج و سپس متناسب با شرایط ایران بومیسازی شدهاند.
رگتک؛ فرصتی برای کسبوکارها و سرمایهگذاران
باقری تأکید میکند تجربههای جهانی میتواند الهامبخش بازیگران داخلی باشد: «در دنیا سایتهایی هستند که فهرست کاملی از شرکتهای فعال در حوزه رگتک ارائه دادهاند. اینها میتواند برای کارآفرینان، کسبوکارها و حتی سرمایهگذاران ایرانی ایدهساز باشد.»
او بهطور مشخص به یکی از خلأهای جدی اشاره میکند: «در حوزه گزارشگری نظارتی، کارهایی انجام شده، اما تحلیلگری گزارشهای نظارتی بهعنوان یک کسبوکار مستقل هنوز مفهوم جدیدی است؛ مفهومی که در دنیا با عنوان RegTech Analytics شناخته میشود و جای کار زیادی دارد.»
اول فهم مشترک، بعد اکوسیستم
به باور معاون راهبرد و نوآوری شاپرک، بدون ایجاد درک مشترک نمیتوان به اکوسیستم رسید: «ما هنوز حتی در سطح واژگانی، روی بیسلاین نظری توافق نداریم. باید مشخص شود وقتی از رگتک حرف میزنیم، دقیقاً از چه صحبت میکنیم و این فناوریها چه میزان هوشمندی به نظارت اضافه میکنند.»
او اکوسیستم را مفهومی فراتر از چند شرکت میداند: «اکوسیستم یعنی کسبوکارها، ناظران، تنظیمگران، تشکلها، دانشگاهها، مراکز پژوهشی و آزمایشگاههای فناوری کنار هم قرار بگیرند. این کار سخت است، اما نمیشود همیشه گفت چون سخت یا جدید است، سراغش نرویم.»
باقری در پایان میگوید شاپرک با شناسایی شرکتهای فعال در ۱۲ طبقهبندی شناختهشده جهانی و دعوت از آنها برای مشارکت، تلاش کرده یک گام اجرایی بردارد: «هدف این است که سیستم را بهتدریج شکل بدهیم؛ حتی اگر این گامها کوچک باشند.»
دیدگاهتان را بنویسید