رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی:پوشش ۲۰ درصد ارتباطات موبایلی ایران با استارلینک بیش از ۱۰ سال زمان می‌برد
محمدامین الله‌داد، رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی، با بررسی محدودیت‌های فنی و امنیتی اینترنت ماهواره‌ای استارلینک، هشدار داد که گسترش ارتباطات ماهواره‌ای می‌تواند الگوی سنتی حکمرانی فضای دیجیتال را دستخوش تغییر کند.
الله‌داد در یادداشتی با اشاره به نمایش ترمینال استارلینک از سوی نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در مجمع عمومی سازمان ملل، این اقدام را بخشی از جنگ روایت‌ها و فضاسازی سیاسی علیه ایران دانست.
او معتقد است استارلینک نه صرفاً یک ابزار تبلیغاتی است و نه می‌توان آن را جایگزینی فوری برای شبکه‌های ارتباطی کشورها دانست. به گفته او، نسخه معمولی استارلینک برای اتصال به اینترنت به پایانه زمینی نیاز دارد و توزیع تعدادی ترمینال به معنای فراهم شدن اینترنت پرسرعت برای میلیون‌ها نفر نیست.
اتصال مستقیم تلفن همراه به ماهواره؛ فناوری مهم آینده ارتباطات
رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی در ادامه به فناوری «اتصال مستقیم به تلفن همراه» (D2C) اشاره کرد و آن را یکی از تحولات مهم آینده ارتباطات دانست.
در این فناوری، ماهواره‌ها می‌توانند بدون نیاز به دکل‌های مخابراتی زمینی، مستقیماً با تلفن‌های همراه سازگار ارتباط برقرار کنند. با این حال، خدمات این فناوری در شرایط فعلی عمدتاً به امکانات محدودی مانند پیام‌رسانی اختصاص دارد و از نظر سرعت و ظرفیت هنوز با شبکه‌های معمول تلفن همراه قابل مقایسه نیست.
الله‌داد با اشاره به محدودیت‌های فنی D2C توضیح داد که بر اساس برآوردهای مبتنی بر سناریوهای پایه، پوشش تنها ۲۰ درصد از ظرفیت فعلی ارتباطات سیار ایران از طریق این فناوری، به زمانی فراتر از سال ۱۴۱۵ نیاز دارد.
او در این‌باره نوشت: «مدل تجاری فعلی استارلینک در بسیاری از کشورها بر همکاری با اپراتورهای تلفن همراه استوار است. سناریوهای پایه (نه خوش‌بینانه و نه بدبینانه) با فرض اینکه این فناوری بخواهد تنها ۲۰ درصد ظرفیت ارتباطات سیار کنونی ایران را پوشش دهد، زمانی طولانی‌تر از ۱۴۱۵ را پیش‌بینی می‌کنند.»
این مقام مرکز ملی فضای مجازی تأکید کرد که با وجود این محدودیت‌ها، مسیر توسعه فناوری مشخص است و بخشی از نقاط اتصال شبکه‌های ارتباطی به‌تدریج از زمین به فضا منتقل می‌شود.
به اعتقاد او، ایجاد بحران‌های مصنوعی و انجام عملیات خرابکارانه به امکانات کمتری نیاز دارد و به همین دلیل، گسترش ارتباطات ماهواره‌ای از منظر حکمرانی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. هرچه وابستگی ارتباطات به زیرساخت‌های زمینی کاهش یابد، شیوه‌های سنتی اعمال قدرت و مدیریت شبکه نیز نیازمند بازتعریف خواهد بود.
آیا استارلینک نظام رجیستری تلفن همراه را تغییر می‌دهد؟
الله‌داد در بخش دیگری از یادداشت خود به تأثیر گسترش ارتباطات ماهواره‌ای بر نظام رجیستری تلفن همراه پرداخت.
به اعتقاد او، با توسعه فناوری اتصال مستقیم به ماهواره، ممکن است نقش رجیستری از ابزاری برای کنترل دسترسی به شبکه، به سازوکاری برای مدیریت دستگاه‌ها و هویت دیجیتال تغییر کند؛ هرچند این سامانه لزوماً کارکرد خود را به‌طور کامل از دست نخواهد داد.
او همچنین به تفاوت شبکه‌های زمینی و ماهواره‌ای از نظر امکان مدیریت و کنترل اشاره کرد و توضیح داد که بخش مهمی از زیرساخت شبکه‌های ماهواره‌ای خارج از قلمرو سرزمینی کشورها قرار دارد و همین موضوع، مدیریت آن‌ها را با چالش‌های متفاوتی مواجه می‌کند.
با این حال، به گفته الله‌داد، شبکه‌های ماهواره‌ای نیز در برابر اختلالات فنی و محدودیت‌های ارتباطی کاملاً مصون نیستند. او در همین زمینه به اظهارات دبیر شورای عالی فضای مجازی درباره اختلال موقت در فعالیت پایانه‌های استارلینک در ایران اشاره کرد.
تغییر معماری قدرت دیجیتال با گسترش اینترنت ماهواره‌ای
رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی در جمع‌بندی یادداشت خود تأکید کرد که مسئله اصلی، صرفاً مقابله با استارلینک یا مدیریت دسترسی به اینترنت نیست، بلکه تغییر معماری قدرت در فضای دیجیتال است.
به اعتقاد او، گسترش فناوری‌هایی مانند ارتباطات ماهواره‌ای، هوش مصنوعی، خدمات ابری و پلتفرم‌های جهانی باعث می‌شود قدرت دیجیتال کشورها دیگر تنها به کنترل زیرساخت‌های داخلی وابسته نباشد.
الله‌داد توسعه زیرساخت‌های ارتباطی، فناوری‌های ماهواره‌ای، هوش مصنوعی، امنیت سایبری، اقتصاد دیجیتال و پلتفرم‌های بومی را از الزامات تقویت جایگاه ایران در آینده فضای دیجیتال دانست.
بر اساس این یادداشت، استارلینک به‌تنهایی به معنای پایان حکمرانی فضای مجازی نیست، اما توسعه فناوری‌های ارتباطی مستقل از زیرساخت‌های زمینی می‌تواند الگوهای سنتی مدیریت و حکمرانی ارتباطات را با تغییرات جدی مواجه کند.
دیدگاهتان را بنویسید