طبق گزارش بنیاد ملی بازیهای رایانهای؛بیش از ۹۴ از درصد گیمرهای ایرانی فقط با گوشی بازی میکنند
بنیاد ملی بازیهای رایانهای در تازهترین پیمایش دوسالانه خود، تصویر روشنی از وضعیت مصرف بازیهای دیجیتال در ایران در سال ۱۴۰۲ ارائه کرده است؛ طبق این گزارش، حدود ۲۹ میلیون نفر در ایران روی مجموع پلتفرمها بازی میکنند. دادههای همین گزارش نشان میدهد ۹۴/۵ درصد از بازیکنان ایرانی روی موبایل بازی میکنند و سهم لپتاپ، کنسولهای خانگی و دستی و تبلت در مقایسه با موبایل بسیار محدود است؛ مسئلهای که تا حد زیادی به هزینه بالای کنسول و کامپیوتر و دسترسی سختتر به این سختافزارها در ایران نسبت داده میشود. به این ترتیب، جابهجایی تمرکز از پلتفرمهای گرانقیمت به موبایل، تنها یک تغییر سلیقهای نیست؛ بلکه هم الگوی مصرف گیمرهای ایرانی را شکل میدهد و هم عملا مسیر آینده اقتصادی صنعت گیم ایران را به سمت موبایلمحوری هدایت میکند.
۳۴ ایرانی از هر ۱۰۰ نفر گیمرند
بر اساس این گزارش، با توجه به جمعیت ۸۵ میلیونی کشور، تعداد بازیکنان به ۲۹ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر رسیده؛ یعنی از هر ۱۰۰ ایرانی، بیش از ۳۴ نفر بازیکن محسوب میشوند. در این پیمایش، «بازیکن» به فردی گفته شده که حداقل یک ساعت در هفته روی یکی از پلتفرمهای دیجیتال بازی کند.
ترکیب جنسیتی بازیکنان نشان میدهد ۳۸/۳ درصد آنها زن و ۶۱/۷ درصد مرد هستند. میانگین سنی گیمرهای ایرانی ۲۹ سال است و آنها به طور متوسط ۸۳ دقیقه در روز بازی میکنند؛ دادهای که برخلاف کلیشه رایج، تأیید میکند هسته اصلی بازیکنان را نه کودکان، بلکه جوانان و بزرگسالان تشکیل میدهند.

جوانان و بزرگسالان، هسته اصلی بازیکنان
بر اساس این گزارش، جوانان ۱۸ تا ۳۴ سال حدود ۳۴ درصد از کل بازیکنان را تشکیل میدهند و بزرگسالان ۳۵ تا ۵۴ سال نیز سهمی تقریباً مشابه دارند. به این ترتیب، دو گروه جوان و بزرگسال، بیشترین اقبال به بازیهای دیجیتال را داشتهاند.

گزارش تأکید میکند در گروه سنی خردسالان، دسترسی معمولا محدودتر و تحت نظارت خانواده است و در گروههای بالاتر از ۵۴ سال نیز محدودیت زمانی و سبک زندگی، بر نسبت بازیکنان اثر میگذارد. در میان استانها، سمنان کمترین و هرمزگان بیشترین نسبت بازیکنان را به خود اختصاص دادهاند.
رشد ۷ درصدی بلندمدت، کاهش نسبی در سالهای اخیر
بررسی روند بلندمدت از سال ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۲ نشان میدهد تعداد بازیکنان ایرانی با نرخ رشد ترکیبی سالانه ۷ درصد افزایش یافته است؛ با این حال، این روند در تمام سالها یکنواخت نبوده و طبق گزارش، از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ با کاهش نسبی موقت مواجه شده است.
بنیاد ملی بازیها این کاهش را ترکیبی از چند عامل میداند: پایان همهگیری کرونا و بازگشت بخشی از زمان فراغت به فعالیتهای بیرون از خانه، تغییر الگوی مصرف کاربران، بلوغ بازار بازی و رقابت شدید با سایر اشکال سرگرمی دیجیتال.
سلطه مطلق موبایل در سبد پلتفرمها
طبق دادههای این پیمایش، ۹۴/۵ درصد بازیکنان ایرانی روی پلتفرم موبایل بازی میکنند. سهم لپتاپ، کنسول خانگی، کنسول دستی و تبلت بسیار کمتر است؛ موضوعی که گزارش، یکی از دلایل اصلی آن را گرانبودن کنسول و کامپیوتر در ایران عنوان میکند. این جابهجایی، نهتنها الگوی مصرف را تغییر داده، بلکه بهنوعی «آینده اقتصادی صنعت گیم ایران» را هم به سمت موبایلمحوری سوق میدهد.

در مجموع، ۵۷/۶ درصد از کل بازیکنان ایرانی به صورت برخط (آنلاین) بازی میکنند و از جمعیت ۲۹ میلیونی گیمرها، ۳/۴ میلیون نفر در دسته بازیکنان حرفهای قرار میگیرند؛ کسانی که بیش از ۲۱ ساعت در هفته بازی میکنند.
سلیقه گیمرهای ایرانی: از فیفا تا بتلرویال
در بخش محتوایی، این گزارش اعلام میکند پرطرفدارترین عناوین بازی در میان بازیکنان ایرانی، فیفا، Call of Duty و PES هستند. از نظر سبک، بازیهای ورزشی، معمایی فکری و بتلرویال بیشترین اقبال را در میان کاربران ایرانی داشتهاند.
بازار ۷۰ هزار میلیارد تومانی؛ تمرکز روی سختافزار، ضعف در محتوای بومی
یکی از مهمترین بخشهای پیمایش، برآورد مجموع هزینهکرد بازیکنان ایرانی برای سختافزار و نرمافزار بازیهای دیجیتال در سال ۱۴۰۲ است. این عدد معادل ۷۰/۶۶۳ میلیارد تومان (حدود ۱/۴۷ میلیارد دلار) برآورد شده است.

این رقم شامل تمامی هزینههایی است که بازیکنان برای دسترسی به بازی میپردازند: از خرید دستگاه و کنسول و ارتقای سختافزار گرفته تا خرید بازی، پرداختهای درونبرنامهای، معاملات ارز درونبازی از طریق واسطهها و تبادلات میان بازیکنان. در مقابل، آن دسته از درآمدهای حوزه بازی که مستقیماً در قالب هزینهکرد بازیکنان تعریف نمیشوند، در این عدد منظور نشدهاند.
تقسیم این هزینهکرد نشان میدهد ۶۵ درصد از کل مبلغ صرف خرید سختافزار و ۳۵ درصد صرف نرمافزارهای بازی شده است؛ بنابراین بازیکنان ایرانی، در گام نخست بخش عمده بودجه خود را برای ورود به بازیها روی خرید دستگاه سرمایهگذاری میکنند.
در سبد سختافزار، خرید کنسولها بیش از ۶۴ درصد از کل هزینهکرد را به خود اختصاص داده است.
در مقابل، تصویر بازار نرمافزاری چندان به نفع تولید داخلی نیست: بازار ایران «بهشدت» تحت سلطه بازیهای رایانهای و کنسولی خارجی است. تنها در بخش بازیهای موبایلی بومی، سهمی حدود ۶ درصد دیده میشود که نسبت به سایر پلتفرمها کمی بهتر است؛ اما در دیگر بخشها، سهم بازیهای بومی حدود ۱ درصد برآورد شده است.
گزارش تأکید میکند رشد هزینهها نسبت به دوره ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۰ جهشی بسیار بزرگ داشته و این جهش، از یکسو نشاندهنده رشد صنعت بازی در ایران و افزایش حجم بازار و از سوی دیگر، یادآور این واقعیت است که بخش عمده این پول همچنان به سمت بازیها و پلتفرمهای خارجی سرازیر میشود؛ مسئلهای که برای سیاستگذاران و بازیسازان داخلی، هم تهدید است و هم فرصت.











دیدگاهتان را بنویسید