معاون وزیر ارتباطات: بدون ارتباطات پایدار، توسعه هوش مصنوعی امکانپذیر نیست
احسان چیتساز، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات در روز دوم همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» که روز سهشنبه ۳۰ تیرماه ۱۴۰۵ برگزار شد، با تأکید بر نقش زیرساختهای ارتباطی در توسعه اقتصاد دیجیتال، گفت: «بدون وجود ارتباطات پایدار و مناسب، توسعه ظرفیتهای پردازشی و بهرهگیری گسترده از هوش مصنوعی امکانپذیر نخواهد بود.»
او با بررسی روند رشد اقتصاد دیجیتال در تولید ناخالص داخلی، اظهار کرد: «این حوزه معمولاً در سه لایه تعریف میشود. لایه نخست شامل زیرساختها و صنایع پایه نظیر اپراتورهای ارتباطی، مخابرات، فناوری اطلاعات و تولید محصولات سختافزاری است. لایه دوم به خدمات دیجیتال اختصاص دارد و طیف گستردهای از خدمات مبتنی بر فناوری را در بر میگیرد.»
او افزود: «لایه سوم، مهمترین بخش اقتصاد دیجیتال است و به میزان نفوذ فناوریهای دیجیتال در بخشهای سنتی اقتصاد میپردازد. به عنوان نمونه، زمانی که هوشمندسازی در صنایع فولاد، پتروشیمی یا سایر بخشهای تولیدی اجرا میشود، بهرهوری بنگاهها افزایش یافته و این افزایش بهرهوری در نهایت خود را در رشد تولید ناخالص داخلی نشان میدهد.»
به گفته او، سرمایهگذاری در هسته اقتصاد دیجیتال در اقتصادهای پیشرو تا حدود ۸ برابر بازدهی در تولید داخلی ایجاد میکند.
سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی به ۷.۱۴ درصد رسید
چیتساز با اشاره به نتایج اندازهگیری سالانه اقتصاد دیجیتال توسط وزارت ارتباطات و مرکز آمار ایران گفت: «سهم هسته اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی از سال ۱۴۰۰ بهصورت مستمر پایش شده و سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی در پایان سال ۱۴۰۳ به حدود ۷.۱۴ درصد رسیده است.»
او افزود که اگرچه اقتصاد دیجیتال در مجموع رشد داشته، اما این رشد عمدتاً ناشی از توسعه اقتصاد پلتفرمی بوده و زیرساختهای دیجیتال با کاهش سهم مواجه شدهاند.
معاون وزیر ارتباطات با اشاره به روند سرمایهگذاری در حوزه زیرساختهای ارتباطی تصریح کرد که بخش مهمی از این وضعیت ناشی از آن است که سرمایهگذاری در زیرساختهای مخابراتی، به دلیل سیاستهای تعرفهگذاری و قیمتگذاری دستوری، صرفه اقتصادی خود را از دست داده است. به گفته او، این موضوع انگیزه سرمایهگذاری را کاهش داده و به مانعی جدی بر سر راه توسعه زیرساختها و افزایش ظرفیتهای اقتصاد دیجیتال تبدیل شده است..
توسعه هوش مصنوعی بدون زیرساخت ارتباطی پایدار ممکن نیست
معاون وزیر ارتباطات با تأکید بر اینکه اقتصاد هوش مصنوعی بیشترین اثر خود را در لایههای دوم و سوم اقتصاد دیجیتال نشان میدهد، اظهار کرد: «بدون زیرساخت ارتباطی و کانکتیویتی مناسب، توسعه ظرفیتهای پردازشی و فراگیر شدن استفاده از هوش مصنوعی امکانپذیر نخواهد بود.» به گفته او، رشد نامتوازن لایههای اقتصاد دیجیتال و کاهش سرمایهگذاری در زیرساختها، زنگ خطری برای آینده این حوزه است.
۵۹ درصد از تمرکز شرکتهای اقتصاد دیجیتال کشور در پایتخت است
او با اشاره به چالشهای پیشروی اقتصاد دیجیتال، تداوم تحریمها، هزینه بالای سرمایه، آسیبهای واردشده به زیرساختها، نظام تنظیمگری و کاهش اعتماد به سیاستگذاری را از مهمترین عدمقطعیتهای آینده این حوزه برشمرد.
چیتساز همچنین اعلام کرد که ۵۹ درصد اقتصاد دیجیتال کشور در تهران متمرکز است و هرچه سطح توسعهیافتگی استانها کاهش مییابد، سهم آنها از اقتصاد دیجیتال نیز کمتر میشود.
تنها سناریوی رشد پایدار، جذب سرمایه و تنظیمگری هوشمند است
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال در ادامه چهار سناریوی پیشروی اقتصاد دیجیتال کشور را تشریح کرد و گفت: «مطلوبترین سناریو، کاهش تنشهای بینالمللی، تقویت ظرفیت داخلی، اصلاح نظام تنظیمگری، جذب سرمایهگذاری بینالمللی و توسعه ارتباطات پایدار با جهان است.»
او تأکید کرد که در این سناریو، امکان خروج از تعرفهگذاری دستوری، توسعه دولت هوشمند، سرمایهگذاری مشترک با شرکای بینالمللی، کاهش نرخ مهاجرت نیروی انسانی متخصص و توزیع متوازنتر مراکز داده و ظرفیتهای اقتصاد دیجیتال در کشور فراهم خواهد شد.
چیتساز در تشریح سناریوی دوم گفت: «در صورتی که تنشها کاهش یابد، اما ظرفیتسازی داخلی، اصلاح نظام تنظیمگری، توسعه فناوری و همکاریهای بینالمللی محقق نشود، سرمایه کافی به این حوزه وارد نخواهد شد. در چنین شرایطی، با وجود افزایش تقاضا برای خدمات دیجیتال، زیرساختها همچنان با محدودیت ظرفیت مواجه خواهند بود و رشد قابلتوجهی در اقتصاد دیجیتال رقم نخواهد خورد.»
او با اشاره به سناریوی سوم افزود: «اگرچه در این سناریو شرایط امنیتی همچنان دشوار باقی میماند، اما توسعه ظرفیتهای داخلی ادامه خواهد یافت. با این حال، هزینههای ناشی از انزوا، روند توسعه را با چالشهای جدی همراه میکند.»
به گفته معاون وزیر ارتباطات، بدترین سناریو زمانی رقم میخورد که هم تنشهای بینالمللی تداوم داشته باشد و هم ظرفیت داخلی برای توسعه و بازسازی شکل نگیرد. در این وضعیت، اقتصاد کشور و بهویژه اقتصاد دیجیتال با فرسایش تدریجی و کاهش مستمر ظرفیت رشد روبهرو خواهد شد.
چیتساز در پایان تأکید کرد که خروج از این چرخه، مستلزم تقویت اعتماد به سیاستگذاریها، حرکت به سمت تنظیمگری هوشمند و فراهمسازی بستر ورود سرمایه به اکوسیستم اقتصاد دیجیتال است.
دیدگاهتان را بنویسید