مدیرکل بانکداری خرد و کسبوکارهای کوچک بانک ملی:هیچ پادشاه فناوری در امان نیست؛ فرهنگ سازمان مهمتر از خود فناوری است
در سومین رویداد «نکستشیفت» که ۱۹ آذر ۱۴۰۴ با محوریت هوش مصنوعی در باشگاه آجودانیه بانک ملی و به همت دیجینکست برگزار شد، صادق سپندارند، مدیرکل بانکداری خرد و کسبوکارهای کوچک بانک ملی، با تأکید بر نگاه استراتژیک به فناوری، نسبت به شیفتگی یا هراس افراطی درباره هوش مصنوعی هشدار داد.
سپندارند در آغاز سخنانش گفت: «من امروز نمیخوام در مورد هوش مصنوعی صحبت کنم؛ میخوام در مورد استراتژی صحبت کنم.» او با اشاره به جملهای از هایدگر توضیح داد: «خطر اصلی تکنولوژی، خود تکنولوژی نیست؛ اینه که جلوی فکر کردن ما را بگیرد. ما گاهی آنقدر کشتهمرده هوش مصنوعی میشویم یا از آن میترسیم که اساساً اشتباه فکر میکنیم.»
او سپس به شرایط اقتصادی و محیطی کشور اشاره کرد و پرسید: «تو این اختلالات بازار، تحریم، سایه جنگ، کمآبی و تورم، آیا هوش مصنوعی در کشور ما جواب میدهد یا فقط ادای یک فناوری زودگذر است؟»
درسهایی از غفلت گوگل و قمار بزرگ مایکروسافت
سپندارند با اشاره به ویدیوی پخششده درباره رقابت مایکروسافت و گوگل گفت: «گوگل امپراتور بزرگ فناوری بود و از نظر هوش مصنوعی هم چیزی کم نداشت؛ اما دچار ایستایی شد و تجربیات گذشتهاش را جدی نگرفت.»
او شرایط مایکروسافت در سال ۲۰۱۴ را متفاوت توصیف کرد: «مایکروسافت در موبایل شکست خورده بود، فرهنگ سازمانی بسته و رقابتی داشت و حتی انشقاقهای داخلی ایجاد شده بود. آن زمان باید تصمیم میگرفتند که آیا زمان تغییر استراتژی رسیده یا نه.»
سپندارند با اشاره به نظریه راجر مارتین افزود: «زمان نوشتن استراتژی وقتی است که سازمان مسئله دارد. مایکروسافت مسئله داشت و مدیرعامل جدید روی آینده و هوش مصنوعی تمرکز کرد و قمار سرمایهگذاری روی اوپنAI را آغاز کرد. حتی بیل گیتس هم مخالف بود و میگفت داری سرمایه من را آتش میزنی.»
او یادآور شد: «وقتی ChatGPT در سال ۲۰۲۲ رونمایی شد، گوگل کاملاً غافلگیر شد. هیچ پادشاهی برای همیشه در امان نیست.»
سپندارند این درس را به اکوسیستم ایران تعمیم داد و گفت: «دیجیکالا، اسنپ و دیگر شرکتهای بزرگ ایرانی هم در امان نیستند. یک شرکت کوچک میتواند بازارشان را بگیرد. تنها بیمه در برابر بیربط شدن، نوآوری است.»
فناوری محرک تحول نیست؛ فرهنگ سازمانی است
او با اشاره به تحول مایکروسافت توضیح داد: «مایکروسافت فقط روی فناوری سرمایهگذاری نکرد؛ ابتدا فرهنگ سازمان را از رقابتی به مشارکتی تغییر داد. سپس نگاهش را از درون شرکت به بیرون برد؛ به رقبا، استارتاپها، دانشگاهها و شتابدهندهها.»
سپندارند تأکید کرد: «فناوری تضمینکننده موفقیت نیست. فرهنگ سازمان پایههای اصلی تحول را میسازد و ۸۰ درصد چیزهایی که شرکتها باید برای آینده یاد بگیرند، بیرون از سند فعلیشان است.»
پیشنیازهای ورود شرکتها به هوش مصنوعی
مدیرکل بانکداری خرد بانک ملی در بخش دیگری از سخنانش به پیشنیازهای ضروری برای ورود شرکتها به هوش مصنوعی پرداخت و گفت که نخست باید پایههای فرهنگی و ساختار سازمانی تقویت شود تا فناوری بتواند نقش شتابدهنده داشته باشد. او سپس بر اهمیت دادههای تمیز و ساختاریافته تأکید کرد و توضیح داد که بدون چنین زیرساختی، هیچ پروژه هوش مصنوعی به نتیجه نخواهد رسید.
سپندارند پیشنهاد کرد که کسبوکارها از پروژههای کوچک و پایلوتهای قابل سنجش شروع کنند و تجربه آن را در سازمان منتقل کنند. او آموزش مدیران ارشد را یکی از نخستین گامها دانست و تأکید کرد که مدیریت عالی باید قبل از هر واحد دیگری نسبت به تحولات هوش مصنوعی آگاه شود.
او همچنین ایجاد یک هسته کوچک هوش مصنوعی در سازمان را ضروری دانست؛ تیمی محدود که بتواند تجربهها را جمعآوری و منتقل کند. سپندارند افزود که تعریف شاخصهای دقیق برای سنجش موفقیت ضروری است و تأکید کرد: «تعداد پروژهها معیار موفقیت نیست.»
او در ادامه به اهمیت مشارکت و شبکهسازی اشاره کرد و گفت همکاری با رقبا، استارتاپها، دانشگاهها و شتابدهندهها، همان کاری است که هزینههای تحقیقوتوسعه را برای مایکروسافت کاهش داد.
جوهره استراتژی در انتخاب نکردن است
او با اشاره به تعریف پورتر گفت: «استراتژی تریدآف است؛ انتخاب کردن و انتخاب نکردن. در مورد هوش مصنوعی مهمتر از اینکه کجا وارد میشویم، این است که کجا وارد نمیشویم.»
سپندارند هشدار داد: «اگر منتظر شرایط ایدهآل باشیم، هیچ وقت وارد هوش مصنوعی نمیشویم؛ در کشور ما این اتفاق هرگز رخ نخواهد داد. بسیاری از استراتژیهای موفق از دل آزمونوخطا بیرون آمدهاند، نه از دل پاورپوینتهای بزرگ.»
هوش مصنوعی برای کسبوکار، آب و نان نمیشود؛ اما غفلت از آن عقبماندگی را بیشتر میکند
او در پایان گفت: «هوش مصنوعی احتمالاً برای ما تضمینکننده آب و نان نخواهد بود، اما اگر وارد آن نشویم، از دنیا عقب میافتیم؛ همانطور که کشورهایی که روی ماشین بخار سرمایهگذاری نکردند، بعدها سالها مستعمره شدند.»
سپندارند تأکید کرد: «هوش مصنوعی برای ما شاید آب نشود، اما آینده اقتصاد بدون آن شکل نمیگیرد.»
دیدگاهتان را بنویسید