مدیرعامل پلتفرم شب:قطعی گسترده اینترنت، فروش پلتفرم شب را نصف کرد
طاها رضوی، مدیرعامل پلتفرم شب، در گفتوگوی اختصاصی با «ایرانیان استارتاپ» ابعاد تازه و تأثیرات جدی قطعی ۲۰ روزه اینترنت در دیماه بر کسبوکارهای گردشگری را بهطور روشن بازگو کرد.
رضوی توضیح داد که این اختلال باعث افت ۵۵ درصدی فروش لحظهای شد، اعتماد سرمایهگذاران را خدشهدار کرد و حتی پس از پایان قطعی، بازار به شرایط عادی بازنگشته است.
او همچنین درباره ناکامی در بهرهبرداری از حمایتهای دولتی و محدودیتهای بودجه بازاریابی صحبت کرد و تاکید کرد که کسبوکارهای خدمات محور، بهویژه استارتاپهای مستقل، در چنین بحرانهایی آسیبپذیر هستند. این گفتوگو تصویری روشن از تابآوری بخش خصوصی، مشکلات زیرساختی و اثرات روانی بر پرسنل و بازار گردشگری ایران ارائه میدهد. متن کامل این مصاحبه را در ادامه میخوانید:
اختلال اینترنت در دیماه فروش شب را تا ۵۵ درصد کاهش داد
در جریان قطعی ۲۰ روزه اینترنت، کدام بخش از زنجیره فعالیت پلتفرم شب بیشترین آسیب را متحمل شد؟
در جریان اختلال گسترده اینترنت در دیماه، فروش پلتفرم شب تا ۵۵ درصد کاهش یافت. البته وضعیت هنوز به حالت عادی بازنگشته است، چون این روزها کاربران تمایلی به سفر ندارند.
این رقم در مقایسه با دوره جنگ ۱۲ روزه چه تفاوتی داشته است؟
با توجه به اینکه تیم پشتیبانی شب پیش از این تجربه شرایط مشابه را داشته بود، آمادگی لازم از قبل ایجاد شده بود. بنابراین در دوره قطعی اینترنت، در بخشهای رزرو، پرداخت و ارتباطات مشکلی به وجود نیامد و خدمات منظم و طبق روال ارائه شد.
بازار سفر هنوز احیا نشده است
وقتی فروش شب عملاً به نصف کاهش پیدا کرد و این شوک همزمان با تبعات جنگ ۱۲روزه و محدودیتهای اینترنت رخ داد، شرکت چگونه از یک بحران مالی و عملیاتی عبور کرد و امروز واقعاً در چه وضعیتی قرار دارد؟
طبیعی است که هر شرکتی در دنیا اگر جریان نقدینگی ورودی و درآمدش بهصورت ناگهانی به نصف کاهش پیدا کند، با چالشهای جدی مواجه میشود. ما هنوز از تبعات جنگ ۱۲ روزه عبور نکرده بودیم که این مسئله نیز به وجود آمد و عملاً بحرانی تازه بر بحران قبلی اضافه شد.
با این حال، در حال حاضر شرایط مدیریت شده است. تمامی کنسلیهای مسافران تسویه شده و هیچ حساب بازی از سمت مهمانها باقی نمانده است.
با این حال، کاهش فروش همچنان تحت تأثیر عواملی مانند محدودیتهای اینترنت و فضای کلی جامعه ادامه دارد؛ بهگونهای که تمایل عمومی به سفر افت کرده و حتی افرادی که از نظر زمان و توان مالی امکان سفر دارند نیز در شرایط فعلی انگیزه کافی برای سفر ندارند.
وقتی شرایط اجتماعی و زیرساختی عملاً امکان رشد را از کسبوکار میگیرد، تصمیمهای سخت مدیریتی تا چه حد میتوانند مسیر بحران را تغییر دهند؟
زمانی که جامعه آمادگی استفاده از محصول را ندارد، معرفی ویژگیها یا یادآوری حضور برند نیز کارایی چندانی نخواهد داشت. بر همین اساس، بودجه بازاریابی حدود ۸۰ درصد کاهش یافت و حتی برخی از فانلهای بازاریابی بهطور کامل متوقف شدند.
از سوی دیگر، در بخش فانلهای ارگانیک نیز با مشکل مواجه شدیم. اصلیترین چالش در این زمینه به گوگل مربوط بود؛ بهدلیل قطعی سرورها، فراخوانی صفحات از سمت سرورهای گوگل با خطا مواجه میشد. همچنین ما از امکاناتی مانند اینترنت سفید یا روشهای غیرمتعارف استفاده نکردیم و همین موضوع باعث شد جایگاههای ارگانیک ما نیز آسیب قابلتوجهی ببینند، در حالی که برخی دیگر از فعالان بازار با چنین محدودیتی مواجه نشدند و اتصال آنها به اینترنت برقرار بود.
سامانه «غزال» مانع ثبت همزمان چند درخواست تسهیلات میشود
در این دوره، آیا سازوکارهای حمایتی دولت، از تسهیلات تا تعویق تعهدات مالیاتی و بیمهای توانست کمکی به پلتفرم شب کند؟
در مورد حمایتهای دولتی، بخشی از حمایتها اعلام شد و حدود ۱۰ روز در سامانه «غزال» در دسترس بود. با این حال، به دلیل اینکه درخواست ما برای حمایتهای مربوط به جنگ قبلی هنوز در حال پیگیری بود و روند آن طولانی شده بود، نتوانستیم دوباره درخواست جدید ثبت کنیم. سامانه «غزال» اجازه نمیدهد وقتی یک درخواست باز دارید، مجدداً برای تسهیلات جدید اقدام کنید. بنابراین نتوانستیم از حمایتهای این دوره استفاده کنیم و مهلت آن که از هشتم تا هجدهم بود، به پایان رسید بدون اینکه بهرهای ببریم.
از سوی دیگر، سایر نهادها نیز همکاری لازم را نداشتند؛ برای مثال، سازمان تأمین اجتماعی همان رویه قبلی را داشت و جریمهها و تعهدات پرداختی همچنان برقرار بود. در مواردی مانند مالیات و سایر موارد دولتی، درخواست کردیم زمان پرداختها به تعویق بیفتد، اما موافقت نشد. به طور کلی، حمایت عملی یا قابل استفادهای دریافت نکردیم و آنچه اعلام شد، عملاً برای ما قابل بهرهبرداری نبود.
تجربه این ۲۰ روز نشان داد مرز تابآوری پلتفرم شب در برابر اختلالهای زیرساختی کجاست؟
تجربه ما نشان میدهد که با وجود قطعیهای مکرر اینترنت در طول سالها، زیرساختهای ارتباطی شامل پرسنل، وبسایت، مهمانان و میزبانها کاملاً مستقل و سالم باقی ماند و هیچ اختلال جدی ایجاد نشد. با این حال، برای حفظ سلامت جسمی و روانی پرسنل، شرکت به صورت دورکاری اداره شد.
حال روانی جامعه تاثیر زیادی بر افت بازار گردشگری داشته است
این اختلال چه اثری بر برنامهریزی، تصمیمگیری یا حفظ نیروی انسانی در پلتفرم شب داشته است؟
بزرگترین ضرری که این قطعیها برای ما به همراه داشت، ناامیدی بود. ناامیدی پرسنل نسبت به آینده کسبوکار در ایران، ناامیدی هیئتمدیره و سرمایهگذاران نسبت به سرمایهگذاری در فضای گردشگری و کاهش امید به اصلاح ساختاری سیستم. این قطعیها، بهعنوان نقطهای تازه در ادامه مشکلات قبلی، اعتماد سرمایهگذاران را خدشهدار کرد و مهمترین آسیبی بود که میتوانست به پلتفرمی که قرار است با سرعت رشد کند، وارد شود.
واقعیت این است که آمار ما هنوز به قبل بازنگشته و نسبت به سال گذشته، کاهش قابلتوجهی دیده میشود. علت اصلی این افت، ضعف مالی خریداران است و علت دیگر، حال روانی جامعه که تاثیر زیادی بر بازار ما دارد.
کوچکترین نوسانات در اطمینان مردم نسبت به مسائل زندگی، باعث میشود سرمایهگذاری در حوزه گردشگری کاهش یابد و اولین بخشی که از سبد خانوار حذف میشود، سفرهای تفریحی و لذتبخش است و این دقیقا همان نوع سفرهایی که پلتفرم ما ارائه میدهد. به همین دلیل، آمار نه به سطح قبل از دیماه و نه حتی به سال گذشته بازنگشته است. این وضعیت ناامیدکننده است، اما امیدواریم با شروع نوروز و فروش مناسب این دوره، بتوانیم بخشی از این ضرر و افت فروش را جبران کنیم.
این تصور که استارتاپها در هر شرایطی تابآور هستند، غلط است
همواره از بخش خصوصی انتظار تابآوری در برابر اختلالات اینترنتی وجود دارد، نظر شما در اینباره چیست؟
واقعیت این است که قطع اینترنت برای یک وبسایت شبیه این است که از یک بازار فیزیکی بخواهید در شرایط حکومت نظامی فروش داشته باشد که عملاً امکانپذیر نیست. شاید در نگاه اول تصور شود که کسبوکارهای اینترنتی کمی انعطافپذیرترند، اما در عمل اینطور نیست و آنها هم با چالشهای جدی مواجه میشوند.
این موضوع از سه جهت اشتباه است:
۱. مخاطبان در چنین شرایطی به هیچ عنوان از وبسایتها برای رفع نیازهایشان استفاده نمیکنند.
۲.وقتی یک کسبوکار میخواهد سریع رشد کند و این رشد را بر بستر اینترنت رقم بزند، معمولاً ساختار سبکتر و چابکتری دارد و میتواند سریعتر تصمیم بگیرد و مسیرش را تغییر دهد. این ویژگی در حوزه خدمات پررنگتر هم میشود، چون درآمد این کسبوکارها نه از فروش مستقیم کالا، بلکه از ارزش افزودهای است که در پلتفرم ایجاد میکنند.
با این حال، این تصور که کسبوکارهای خدماتمحور دیجیتال باید در برابر هر اختلالی تابآورتر باشند، برداشت درستی نیست. این مدلها بهشدت حساس و هزینهبر هستند و با کوچکترین بیثباتی زیرساختی آسیب میبینند. در عمل، نخستین بخشی که در بحرانها ضربه میخورد، همین کسبوکارها هستند؛ همان بخشی که قرار است نیروی متخصص، نخبگان دانشگاهی و جوانان تازهوارد به بازار کار را جذب و حفظ کند.
۳. در ایران بخش بزرگی از اقتصاد بیشتر به دسترسی به منابع دولتی و روابط حاکمیتی وابسته است تا خلق ارزش افزوده مستقل. در چنین فضایی، یک استارتاپ مستقل و دانشگاهی که میخواهد بدون تکیه به این منابع رشد کند، طبیعتاً مسیر سختتری پیش رو دارد. وقتی به منابع اصلی سرمایه و قدرت نزدیک نیستید، عبور از بحرانها هم برایتان پرهزینهتر و دشوارتر میشود.
با این شرایط، انتظار تابآوری بالا از کسبوکارهای خدماتی چندان واقعبینانه نیست، چراکه آسیبها کاملاً واقعی و قابل لمساند. امیدواریم در آینده تصمیمهایی گرفته شود که با واقعیتهای اقتصاد دیجیتال و نیازهای کسبوکارها همخوانتر باشد و توجه بیشتری به دغدغههای فعالان اقتصادی و مردم در مسیر کار و زندگیشان شود.
دیدگاهتان را بنویسید