مدیرعامل شاپرک:ما در شاپرک یک تیم تخصصی داریم که بهصورت متمرکز در حوزه هوش مصنوعی فعالیت میکند
در گفتوگوی اختصاصی «ایرانیان استارتاپ» با سید امیرحسین شبیری، مدیرعامل شاپرک، درباره دو موضوع مهم صحبت شد: کاربردهای واقعی هوش مصنوعی در شاپرک و مسیر پیادهسازی رگتک در اکوسیستم فینتک ایران. شبیری میگوید با افزایش حجم تراکنشها و رشد کلاندادهها، هوش مصنوعی دیگر صرفاً یک پروژه پژوهشی نیست و در عمل برای کشف تقلب، پیشگیری از تخلف و تقویت امنیت به کار گرفته میشود. او در عین حال تاکید میکند که هرچه کسبوکارها بزرگتر میشوند، نیاز به رعایت الزامات و کنترلهای رگولاتوری جدیتر است؛ در غیر این صورت، احتمال دارد نوع مواجهه رگولاتور سختگیرانهتر و کمانعطافتر شود. متن کامل مصاحبه ما با او را در ادامه میخوانید:
«هوش مصنوعی در شاپرک»؛ ابزار عملیاتی برای کشف تقلب، نه پروژه ویترینی
در پاسخ به این پرسش که هوش مصنوعی در کدام لایههای شاپرک به کار گرفته میشود و آیا واقعاً کاربردی است یا فقط در حد مطالعه مانده، شبیری گفت که رشد تراکنشها میتواند از منظر نظارت و کشف تقلب، یک فرصت جدی برای بهکارگیری هوش مصنوعی باشد.
او گفت: «زمانی که حجم تراکنشها افزایش پیدا میکند، دادهها و کلاندادههای بیشتری تولید میشود. این افزایش داده، برای غنیسازی ارتباطات دادهای و استفاده از هوش مصنوعی در کشف تقلب و مقابله با تخلف، یک ظرفیت مهم محسوب میشود.»
مدیرعامل شاپرک تاکید کرد که بدون ابزارهای یادگیری ماشین، کشف و پیشگیری مؤثر عملاً امکانپذیر نیست: «بدون استفاده از هوش مصنوعی و پروژههای یادگیری ماشین، عملاً نمیتوان بهصورت مؤثر الگوهای تخلف را استخراج کرد، به تخلف رسید و از وقوع یا تداوم آن جلوگیری کرد.»
در حوزه امنیت از مدلهای یادگیری ماشین برای «پیشبینی» استفاده میکنیم
شبیری از فعالیت یک تیم تخصصی در شاپرک خبر داد و گفت: «در شاپرک یک گروه تخصصی داریم که حدود ۱۰ تا ۱۲ نفر هستند و بهصورت متمرکز روی موضوعات مرتبط با هوش مصنوعی کار میکنند.»
او همچنین به همکاریهای بیرونی اشاره کرد: «در کنار توان داخلی، قراردادهایی نیز با مجموعههایی مانند دانشگاه صنعتی شریف داریم که در حوزه داده و توسعه مدلها به ما کمک میکنند.»
به گفته او، در حوزه امنیت نیز از مدلهای یادگیری ماشین استفاده میشود: «در حوزه امنیت نیز از مدلهای یادگیری ماشین استفاده میکنیم که عمدتاً در لایه پیشبینی به کار گرفته میشود.»
رگتک از دل کسبوکار شروع میشود؛ اگر خودتان مجهز نشوید، ورود رگولاتور سختتر است
شبیری در پاسخ به پرسش درباره پیادهسازی رگتک و چالشهای تعامل میان استارتاپها و رگولاتور، بر این نکته تاکید کرد که بخشی از تحول باید از سمت خود کسبوکارها آغاز شود؛ بهویژه زمانی که یک استارتاپ به مقیاس بزرگ میرسد.
او گفت: «به نظر من، تحولی که اکنون باید شکل بگیرد، بیش از هر چیز از سمت خود استارتاپهاست. کسبوکارهایی که بزرگ میشوند چه در حوزه رمزارز و چه در حوزههایی مانند طلا برای حفاظت از خودشان ناگزیرند ظرفیتهایی را توسعه دهند که نیازمندیهای رگولاتوری را پوشش دهد.»
مدیرعامل شاپرک اضافه کرد اگر کسبوکارها از پیش خود را تجهیز نکنند، نحوه ورود رگولاتور متفاوت خواهد بود: «اگر یک کسبوکار از ابتدا خود را به الزامات و کنترلهای لازم مجهز نکند، احتمالاً مواجهه رگولاتور هم ماهیت دیگری خواهد داشت؛ متفاوت با حالتی که کسبوکار پیشاپیش تمهیدات لازم را اندیشیده است.»
او با اشاره به وجود الزامات بالادستی و پاییندستی توضیح داد: «در هر حوزهای قواعد و الزامات مشخصی وجود دارد. اگر کسبوکار بتواند سازوکارهای کنترلی مؤثر را پیادهسازی کند و اجازه ندهد برخی تخلفات مانند پولشویی روی بستر آن رخ دهد، در صورت شکلگیری پرونده نیز میتواند نشان دهد که تا حد ممکن خود را مجهز کرده و برای پیشگیری اقدام کرده است.»
شبیری در عین حال به ماهیت رقابتی تقلب و تخلف اشاره کرد: «با این حال، واقعیت این است که در بسیاری موارد، مجرمان جلوتر حرکت میکنند و الگوهای جدیدی ایجاد میشود که ممکن است ما بعداً آنها را کشف کنیم و نسبت به استخراج الگو و واکنش اقدام کنیم.»
شبیری تاکید کرد: «اگر کسبوکارهای بزرگ حوزه فناوری مالی روی رگتک سرمایهگذاری کنند و سازوکارهای کنترلی را طوری توسعه دهند که از بروز تخلف در بستر پلتفرمشان پیشگیری شود، رگولاتور هم معمولاً نیازی نمیبیند بهصورت موردی وارد فرآیند مجوزدهی و نظارت شود.»
رگولاتور دنبال نظارت خرد نیست؛ معیار اصلیاش «پایبندی به قواعد» است
به گفته او، رگولاتور لزوماً به دنبال نظارت خرد و موردی نیست، بلکه «پایبندی به قواعد» را معیار قرار میدهد: «رگولاتور معمولاً بهدنبال این نیست که برای هر جزئیات، مجوزدهی یا نظارت موردی انجام دهد. اگر مشاهده کند کسبوکارها به قواعد اعلامشده پایبند هستند، ترجیح میدهد از مسیرهای نرمتر و مبتنی بر تعامل جلو برود.»
او هشدار داد در صورت عدم پایبندی، واکنش میتواند سختگیرانهتر باشد: «اما اگر پایبندی مشاهده نشود، نوع ورود هم میتواند سفتوسختتر باشد و کمتر از جنس گفتوگو و تعامل نرم پیش برود؛ چون رگولاتور در نهایت منافع حاکمیتی، اقتصاد کلان و آثار جابهجایی پول را میبیند و باید بهموقع اقدام کند.»
شبیری با اشاره به تجربه حضور در سمت کسبوکارها افزود: «زمانی که فرد در سمت کسبوکار قرار دارد و درگیر عملیات روزمره است، گاهی فراموش میکند الزاماتی در حوزه رگولاتوری وجود دارد که رعایت نکردن آنها میتواند کسبوکار را وارد چالش کند. از سوی دیگر، هر چه کسبوکار بزرگتر میشود، ابعاد تخلف هم بزرگتر میشود و حساسیت رگولاتور نیز بهطور طبیعی افزایش پیدا میکند.»
دیدگاهتان را بنویسید