رئیس مرکز نوآوری هوش مصنوعی دانشگاه شریف:پارادوکس هوش مصنوعی ایران، «علم قوی و زیستبوم ضعیف» است
رویداد «IRAN AI 2026» روز دوشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ در دانشگاه صنعتی شریف با راهبری آرش سروری برگزار شد.
در این رویداد، حمیدرضا ربیعی، رئیس مرکز نوآوری هوش مصنوعی دانشگاه صنعتی شریف، با بررسی وضعیت توسعه هوش مصنوعی در جهان و ایران، از «پارادوکس علم قوی و زیستبوم ضعیف» در حوزه هوش مصنوعی کشور سخن گفت.
ربیعی در تعریف هوش مصنوعی گفت: «هوش مصنوعی به توسعه و پیادهسازی سامانهها یا رباتهایی گفته میشود که توانایی کسب و بهکارگیری هوش مشابه انسان را دارند.»
او در ادامه به ماتریس چهارگانه هوش مصنوعی اشاره کرد و توضیح داد که این ماتریس، سامانههای چندمنظوره شامل «هوش کمککننده» و «هوش خودکار» و همچنین سامانههای تطبیقپذیر شامل «هوش انسان در حلقه» و «هوش خودمختار» را دربر میگیرد.
رئیس مرکز نوآوری هوش مصنوعی دانشگاه صنعتی شریف، داده را نیز یکی از چالشهای بزرگ توسعه هوش مصنوعی دانست و با اشاره به تحولات این حوزه از سال ۲۰۲۲ به بعد گفت: «از سال ۲۰۲۲ به بعد، هوش مصنوعی از یک رقابت پژوهشی به رقابتی راهبردی میان کشورها و سکوها تبدیل شده است.»
هوش مصنوعی باید قابل اعتماد باشد
ربیعی در بخش دیگری از سخنان خود به الزامات هوش مصنوعی قابل اعتماد پرداخت و گفت: «سامانههای هوش مصنوعی باید معتبر، توصیفپذیر، مسئولیتپذیر، مقاوم و حافظ حریم خصوصی باشند.»
او سپس با استناد به گزارش سال ۲۰۲۵ دانشگاه آکسفورد درباره شاخص آمادگی دولتها برای هوش مصنوعی، وضعیت ایران را تشریح کرد. به گفته ربیعی، این گزارش آمادگی دولتها برای بهکارگیری هوش مصنوعی را در ۱۹۵ کشور و در سه محور اصلی «حکمرانی»، «بخش فناوری» و «داده و زیرساخت» ارزیابی کرده است.
بر اساس توضیحات او، ایران در این شاخص در رتبه ۷۶ جهان قرار گرفته و جایگاه نهم منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا را به خود اختصاص داده است.
ربیعی با اشاره به کشورهای بالاتر از ایران در این رتبهبندی گفت: «عربستان، اسرائیل، امارات، بحرین، مصر، قطر، عمان و اردن پیش از ایران قرار گرفتهاند و ایران در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا رتبه نهم را دارد؛ جایگاهی که قابل قبول به نظر نمیرسد.»
پارادوکس هوش مصنوعی ایران، «علم قوی و زیستبوم ضعیف» است
رئیس مرکز نوآوری هوش مصنوعی دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به وضعیت علمی ایران در این حوزه گفت: «در ایران با پارادوکس علم قوی و زیستبوم ضعیف در حوزه هوش مصنوعی مواجه هستیم.»
به گفته او، ایران از نظر انتشار مقالات علمی هوش مصنوعی در میان ۲۰ کشور نخست جهان قرار دارد، اما این جایگاه علمی به شکل متناسب در سایر ارکان زیستبوم هوش مصنوعی کشور دیده نمیشود.
ربیعی درباره نقاط ضعف این زیستبوم توضیح داد: «وضعیت نیروی انسانی در سطح تحصیلات تکمیلی عالی است، اما در نیروی انسانی خبره و باتجربه ضعف داریم. در ثبت اختراع و نوآوری، سرمایهگذاری، وضعیت اقتصادی و همچنین داده نیز با ضعف مواجه هستیم.»
او در مجموع وضعیت ایران در شاخص آمادگی دولتها برای هوش مصنوعی را متوسط ارزیابی کرد و تأکید داشت که فاصله میان توان علمی کشور و ظرفیتهای زیستبوم هوش مصنوعی همچنان یکی از چالشهای اصلی این حوزه است.
دیدگاهتان را بنویسید