در دومین پنل روز نخست رویداد ملی صنایع خلاق عنوان شد؛بدون وجود نهادی مستقل توسعه مالی صنایع خلاق ممکن نخواهد بود
دومین پنل روز نخست رویداد ملی صنایع خلاق، با موضوع «تأمین مالی نوآورانه؛ افقهای جدید برای آینده»، با مدیریت سید مهدی سادات حیاتشاهی و حضور مهدی مومنی، مدیرعامل ازکی وام، و مصطفی اکوان، مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری سپهر، برگزار شد. گفتوگوها نشان داد فعالان صنایع خلاق بیش از هر زمان دیگری بر بازتعریف ابزارهای مالی و نقش تنظیمگری هوشمند دولت تأکید دارند و معتقدند بدون اصلاح ساختارها، سرمایه بهتنهایی کافی نیست.
سختگیری رگولاتور، مانع اصلی رشد مدلهای نوین مالی است
مومنی با ارائه تصویری روشن از بنبستهای تأمین مالی در فضای فرهنگی و هنری گفت مشکل اصلی، نبود زیرساختهای حقوقی و درک ناکافی از ارزش داراییهای نامشهود است. قوانین مالیاتی و بانکی هنوز دارایی فکری را به رسمیت نمیشناسند؛ بنابراین نه میتوان از آن بهعنوان وثیقه استفاده کرد و نه در ترازنامه شرکتها سرمایهگذاری محسوب میشود. او افزود که بخش عمده سرمایهگذاران ایرانی همچنان ذهنیت صنعتی دارند و حوزه خدمات و خلاقیت اساساً درک نشده است.
مومنی تأکید کرد که سختگیری بانک مرکزی و سازمان بورس مانع اصلی رشد مدلهای نوین تأمین مالی است: «در بورس، در بانکها، در هلدینگهای بزرگ، هنوز ذهنها روی فولاد و پتروشیمی قفل است. حوزه خدمات و خلاقیت اساسا درک نشده است.ما هنوز برای یک استودیو انیمیشن یا یک تیم بازیسازی همان مقرراتی را داریم که برای کارخانه سیمان داریم. نتیجهاش این است که سرمایهگذار بهجای ریسکپذیری، دنبال ضمانتنامه بانکی میگردد.» او افزود که در مدل ایرانی تأمین مالی جمعی، سرمایهگذار هنوز سپردهگذار بانکی دیده میشود و مسیر مشابه وام کارخانهای باید طی شود که بهگفته او، «مرگ خلاقیت» است.
صندوقها منابع محدودی دارند و قوانین بالادستی اجازه عمل متناسب با ویژگی صنایع خلاق را نمیدهند
اکوان با نگاه نهادی به مساله گفت: «صندوقها منابع محدودی دارند و قوانین بالادستی اجازه عمل متناسب با ویژگی صنایع خلاق را نمیدهند». او همچنین افزود: «تجربه بومیسازی چند ابزار مانند پلتفرم تأمین مالی جمعی سپینو و مجوز صندوق جسورانه نشان میدهد اقتصاد کلان ایران با قواعد این ابزارها سازگار نیست». اکوان پیشنهاد داد برای هر زیربخش مدل تأمین مالی اختصاصی طراحی شود و نمونهای مانند «صندوق مجازی انیمیشن» مطرح کرد که سرمایهگذاران را مستقیم به تولیدکنندگان وصل کند و هدف آن ساخت اکوسیستم است، نه کسب سود فوری.
مومنی یادآور شد که مخاطب صنایع خلاق مردماند، نه بازار صنعتی: «وقتی مردم با انیمیشن، موسیقی، بازی و مد زندگی میکنند، چرا نباید با سرمایههای خردشان شریک شوند؟» او افزود که ساختار فعلی قوانین اجازه چنین سرمایهگذاریای را نمیدهد و رگولاتور با ذهنیت پدرسالارانه عمل میکند.
بسیاری از فعالان حوزه خلاق، از تمام ابزارهای رسمی تامین مالی محروماند
مومنی به تجربه جهانی NFT اشاره کرد و گفت توکنیزه کردن داراییهای فکری میتواند هم روش پیشفروش باشد و هم بستر مبادله آثار و مالکیت فکری. اکوان هشدار داد که ابزارها باید بومیسازی شوند و صرف آوردن مدلهای جهانی بدون تطبیق با واقعیت ایران ناکارآمد است.
او همچنین به این موضوع پرداخت که بسیاری از فعالان حوزه خلاق بهصورت فریلنسری کار میکنند و به دلیل نبود شخصیت حقوقی، از تمام ابزارهای رسمی تأمین مالی محروماند. اصلاح قانون مالکیت فکری و شفافسازی ارزش آثار هنری میتواند بانک و صندوق را برای تعامل با خالق اثر توانمند کند.
اکوان تأکید کرد که بدون وجود نهادی مستقل و تخصصی که ابزارهای مالی متنوع را تجمیع و هماهنگ بهکار گیرد، توسعه مالی صنایع خلاق ممکن نخواهد بود. بحث به نقش دولت نیز رسید و یارانه فرهنگی و اعتبار مالیاتی برای سرمایهگذاری خطرپذیر میتوانند مفید باشند، مشروط بر آنکه شاخصها با ویژگیهای صنایع خلاق تطبیق داده شوند و منابع مستقیماً به خالق اثر برسند.
خلاقیت در صنایع خلاق نیازمند قانونگذاری و زیرساختهای نوین است
جمعبندی پنل نشان داد که صنایع خلاق بیش از سرمایه، به ساختار نیاز دارند. مومنی گفت: «باید برای هر بخش تارگت بگذاریم و ابزار تأمین مالی متناسب بسازیم.» اکوان افزود: «ابزارهای مالی باید خلاقانه باشند و تقلید از مدلهای جهانی بدون درک بومی تنها شکل تازهای از همان بنبست قدیمی است.»
دیدگاهتان را بنویسید