معاون فروش و توسعه کسبوکار شرکت تاپ:هوش مصنوعی میتواند ریزش پذیرندگان شرکتهای پرداخت را زودتر تشخیص دهد
مجتبی اباذری، معاون فروش و توسعه کسبوکار شرکت تجارت الکترونیک پارسیان (تاپ)، در رویداد «IRAN AI 2026» در دانشگاه صنعتی شریف، رفتارشناسی مشتریان را یکی از کاربردهای مهم هوش مصنوعی در صنعت پرداخت دانست.
او با تأکید بر اینکه ارزیابی پذیرندگان نباید تنها بر حجم و مبلغ تراکنشهای آنها متکی باشد، توضیح داد: «شرکتهای پرداخت باید از گزارشگیری سنتی و تمرکز بر مبلغ تراکنشها عبور کنند و به رفتارشناسی مشتری برسند. دو پذیرنده با عملکرد مالی یکسان ممکن است مسیر متفاوتی داشته باشند؛ یکی در حال افول و دیگری در مسیر رشد باشد. بنابراین، ادامه همکاری با هر مشتری باید بر اساس روند رفتاری و ظرفیت آینده او شکل بگیرد، نه فقط عملکرد گذشته.»
هوش مصنوعی میتواند ریزش پذیرندگان شرکتهای پرداخت را زودتر تشخیص دهد
اباذری با اشاره به مراحل مختلف تحلیل رفتار مشتری گفت: «مسیر بلوغ تحلیل مشتری از توضیح آنچه اتفاق افتاده آغاز میشود، سپس به کشف علت، پیشبینی آینده، شناسایی نیازها و ظرفیتهای پنهان و پیشنهاد اقدام مناسب میرسد. هوش مصنوعی میتواند محصول متناسب با نیاز هر پذیرنده را پیشنهاد دهد، نشانههای ریزش را زودتر تشخیص دهد و برای تصمیمگیری بهتر هشدار دهد. بااینحال، تصمیم نهایی بر عهده نیروی انسانی است.»
معاون فروش و توسعه کسبوکار شرکت تاپ بیان کرد: «بر اساس این دیدگاه، نقش شرکتهای پرداخت میتواند بهتدریج از پردازش تراکنش فراتر رود و به تحلیل کسبوکار پذیرندگان گسترش پیدا کند. در چنین مدلی، بهجای ارزیابی مشتری صرفاً بر اساس عملکرد گذشته، ظرفیت رشد و رفتار آینده او نیز در تصمیمگیریها مورد توجه قرار میگیرد.»
اباذری ادامه داد: «این تغییر همچنین به شرکتهای پرداخت اجازه میدهد بهجای ارائه محصولات و خدمات یکسان به همه پذیرندگان، پیشنهادهای متناسب با نیاز و شرایط هر کسبوکار ارائه کنند. با این حال، تحقق چنین مدلی به کیفیت و حاکمیت داده، توضیحپذیری مدلهای هوش مصنوعی و نیروی انسانی متخصص وابسته است.»
پروژه هوش مصنوعی، پروژه تغییر سازمان است
حسین بیانی، معاون فناوری شرکت داتا تجارت، نیز در این رویداد چالش اصلی استفاده از هوش مصنوعی در کسبوکارها را فراتر از خرید سختافزار یا توسعه مدل دانست و بر اهمیت آمادگی سازمان برای پذیرش این فناوری تأکید کرد.
او گفت: «پروژه هوش مصنوعی، پروژه فناوری نیست؛ پروژه تغییر سازمان است. اگر فرهنگ سازمان، فرایندها و سامانههای سنتی برای پذیرش تصمیمهای هوشمند آماده نباشند، حتی بهترین مدل از مرحله اثبات مفهوم فراتر نمیرود. سامانههای قدیمی دشمن پروژه نیستند؛ بخشی از هویت سازماناند و هوش مصنوعی باید در کنار آنها ارزش خلق کند. مقاومت بدنه سازمان را نمیتوان تنها با حمایت مدیران ارشد کنار زد.»
بیانی معتقد است پروژههای هوش مصنوعی باید از یک مسئله مشخص کسبوکاری آغاز شوند و عملکرد آنها نیز با شاخصهای قابل اندازهگیری سنجیده شود.
به گفته معاون فناوری داتا تجارت، چالش اصلی تنها به ساخت مدل محدود نمیشود و استقرار و پایش مدلها در محیط واقعی کسبوکار میتواند دشوارتر باشد. تغییر رفتار کاربران، شرایط عملیاتی یا مقررات ممکن است عملکرد مدل را در طول زمان تغییر دهد؛ از این رو، پایش مستمر، توضیحپذیری تصمیمها و مشخص بودن مسئولیت هر بخش از الزامات استفاده عملیاتی از هوش مصنوعی است.
بیانی در پایان گفت: «تعداد مدلهای ساختهشده را نمیتوان بهتنهایی معیاری برای سنجش بلوغ یک سازمان در حوزه هوش مصنوعی دانست و میزان عملیاتی شدن مدلها و بازگشت سرمایه آنها اهمیت بیشتری دارد. از این منظر، سازمانها میتوانند سختافزار و مدل مورد نیاز خود را تهیه کنند، اما شکلگیری فرهنگ پذیرش هوش مصنوعی به تغییر درون سازمان و همراهی نیروی انسانی نیاز دارد.»
دیدگاهتان را بنویسید