صفحه نخست / مقاله تحلیلی

به گزارش مؤسسه پژوهشی گارتنر (Gartner): 

تا سال ۲۰۳۰، نیمی از فعالیت‌های حوزه منابع انسانی توسط هوش مصنوعی انجام خواهد شد

کد نوشته: 16818

23 فوریه 2026

0

طبق گزارش گارتنر، تا سال ۲۰۳۰ بیش از نیمی از فعالیت‌های منابع انسانی توسط هوش مصنوعی و عوامل هوشمند انجام خواهد شد؛ تغییری که ساختار کار، نقش‌ها و مدل‌های عملیاتی سازمان‌ها را به‌طور بنیادین دگرگون می‌کند. گارتنر هشدار می‌دهد که صرف استفاده از ابزارها کافی نیست و برای حفظ مزیت رقابتی، باید مدل‌های کاری منابع انسانی با عصر هوش مصنوعی بازطراحی شوند، در غیر این صورت خطر عقب‌ماندن از رقبا و از دست دادن استعدادهای کلیدی جدی است.

مؤسسه پژوهشی گارتنر (Gartner) در گزارش خود پیش‌بینی کرده است که تا سال ۲۰۳۰، حدود نیمی از فعالیت‌های حوزه منابع انسانی (HR) توسط هوش مصنوعی انجام خواهد شد. این گزارش تأکید می‌کند که سازمان‌هایی که هم‌اکنون مدل عملیاتی خود را با ظرفیت‌های هوش مصنوعی تطبیق دهند، می‌توانند از مزیت رقابتی قابل توجهی برخوردار شوند. در ادامه این گزارش، به بررسی جزئیات این تحول، تأثیر هوش مصنوعی بر وظایف و نقش‌های منابع انسانی، و راهکارهای سازگاری سازمان‌ها با این تغییرات پرداخته شده است.

در این گزارش آمده است که دوران تغییرات جزئی و تدریجی در حوزه منابع انسانی به پایان رسیده است. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰، حدود ۵۰ درصد از فعالیت‌های کنونی منابع انسانی توسط هوش مصنوعی خودکار شده یا توسط «عوامل هوشمند» (AI Agents) اجرا شوند. این تحول، ساختار کار، نقش‌ها و جریان‌های کاری منابع انسانی را به‌طور اساسی دگرگون خواهد کرد.

تا ژانویه ۲۰۲۵، ۶۱ درصد از رهبران منابع انسانی در مراحل پیشرفته اجرای هوش مصنوعی مولد قرار گرفته‌اند که جهشی چشمگیر نسبت به آمار ۱۹ درصدی سال ۲۰۲۳ محسوب می‌شود. حتی قابل توجه‌تر اینکه، ۸۲ درصد از آن‌ها قصد دارند ظرف ۱۲ ماه آینده، قابلیت‌های «عامل‌محور» (Agentic AI) هوش مصنوعی را مستقر سازند.

شرایط کاملاً روشن است: راهکارهای هوش مصنوعی قادر خواهند بود تمامی فعالیت‌های منابع انسانی را تقویت کرده و تا ۵۰ درصد از وظایف فعلی را به‌طور کامل به انجام برسانند. این موضوع، مدل عملیاتی و ارزش پیشنهادی سنتی منابع انسانی را به چالش می‌کشد. پرسش اصلی این نیست که آیا هوش مصنوعی منابع انسانی را متحول خواهد کرد یا خیر، بلکه این است که آیا سازمان شما در این تحول پیشرو خواهد بود یا از رقبا عقب خواهد ماند.

تطبیق مدل عملیاتی؛ کلید بهره‌وری هوش مصنوعی

صرفِ در اختیار داشتن ابزارهای هوش مصنوعی کافی نیست. طبق نظرسنجی سال ۲۰۲۴ گارتنر در خصوص تأثیر هوش مصنوعی بر بهره‌وری، بیشترین تأثیر پیش‌بینی‌شده بر کارایی سازمان، ناشی از «تطبیق مدل عملیاتی با هوش مصنوعی» است (۲۹ درصد)؛ عاملی که تأثیر آن حتی از اشتراک‌گذاری دانش، پذیرش تکنولوژی یا ارتقای مهارت‌های هوش مصنوعی نیز فراتر می‌رود.

سه ستون تحول منابع انسانی با هوش مصنوعی

۱. ارتقای عملیات منابع انسانی به راهکارهای دیجیتال

فرآیندهای سنتی منابع انسانی باید به راهکارها و خدمات دیجیتال تبدیل شوند. این امر شامل استفاده از عوامل هوشمند به‌عنوان درگاه اولیه‌ی تعامل و به‌کارگیری تیم‌های چابک (Agile) برای ارائه خدمات کارآمد، مقیاس‌پذیر و کارمندمحور است. هدف، گذار از «پشتیبانی مبتنی بر درخواست» به‌سمت راهکارهای هوشمند و خودخدمت (Self-service) است که نیازهای کارکنان را پیش‌بینی می‌کنند.

۲. ایجاد گروه‌های پویا از رهبران استراتژیک استعدادها

مدل سنتی «شرکای تجاری منابع انسانی» (HRBP) باید با گروه‌های منعطف از رهبران استراتژیک استعداد جایگزین شود. این افراد با بهره‌گیری از بینش‌های حاصل از هوش مصنوعی، راهنمایی‌های استراتژیک منابع انسانی را در سطح کل سازمان ارائه می‌دهند. بسته به نوع صنعت، این تغییر می‌تواند منجر به افزایش چشمگیر بهره‌وری شود؛ به‌طوری که نسبت یک HRBP به کارکنان از میزان فعلی (۱ به ۴۲۳) ممکن است طی پنج سال آینده به ۱ به ۸۰۰ الی ۱۲۰۰ نفر افزایش یابد.

۳. تبدیل مراکز تعالی به طراحان محصول منابع انسانی

مراکز تعالی (COE) باید از رویکرد تولید سیاست‌های مجزا، به سمت «طراحی محصولات منابع انسانی» تغییر جهت دهند. وظیفه این مراکز، طراحی راهکارهای بسیار شخصی‌سازی‌شده در طول زنجیره‌های ارزش سازمان است. این تیم‌ها با استفاده از تحلیل‌های هوش مصنوعی، تجربیات ویژه‌ای را برای هر کارمند توسعه می‌دهند و از رویکرد «برنامه‌های یکسان برای همه» فاصله می‌گیرند.

چهار حرکت حیاتی برای شروع تحول

1. بازتعریف مدل ارزش منابع انسانی: با همکاری تیم اجرایی سازمان، بر نقش استراتژیک هوش مصنوعی در ارزش‌آفرینی تمرکز کنید.
2. تشکیل تیم نوآوری منابع انسانی: واحدی ایجاد کنید که مستقیماً به مدیر ارشد منابع انسانی (CHRO) گزارش دهد و برنامه عملیاتی هوش مصنوعی را با همکاری واحد فناوری اطلاعات (IT) پیش ببرد.
3. تدوین نقشه راه هوش مصنوعی: مشخص کنید کدام وظایف خودکار شوند، در چه بخش‌هایی نیاز به قضاوت انسانی باقی می‌ماند و نقش‌های شغلی چگونه تغییر خواهند کرد.
4. حفظ رویکرد انسان‌محور: همواره با تیم خود ارتباط شفاف برقرار کنید، مسیر تحول را با آن‌ها همسو سازید و در زمینه ارتقای مهارت‌های کارکنان سرمایه‌گذاری کنید.

پرسش‌های متداول (FAQ)

۱. چه سرعتی برای اجرای تغییرات در مدل عملیاتی منابع انسانی لازم است؟

تدوین فوری نقشه راه تحول هوش مصنوعی یک ضرورت است، حتی اگر برخی فناوری‌ها همچنان در حال تکامل باشند. با توجه به اینکه ۸۲ درصد رهبران قصد دارند ظرف ۱۲ ماه آینده هوش مصنوعی عامل‌محور را پیاده‌سازی کنند، فضای رقابتی به سرعت در حال تغییر است.

۲. بزرگ‌ترین ریسک عدم تطبیق مدل عملیاتی با هوش مصنوعی چیست؟

ریسک اصلی فراتر از عقب ماندن از رقباست؛ بلکه شامل از دست دادن ارتباط مؤثر با بازار و کارکنان می‌شود. سازمان‌هایی که مدل عملیاتی خود را با هوش مصنوعی تطبیق ندهند، با کاهش بهره‌وری، تضعیف نفوذ استراتژیک و دشواری در جذب استعدادهای برتر مواجه خواهند شد.

۳. چگونه می‌توان اتوماسیون هوش مصنوعی را با عنصر انسانی متعادل کرد؟

هدف نهایی، ارتقای هوش انسانی است. با خودکارسازی وظایف تراکنشی و اداری، متخصصان منابع انسانی فرصت می‌یابند تا بر راهنمایی‌های استراتژیک، حل مسائل پیچیده و تقویت ارتباطات انسانی واقعی تمرکز کنند. این تحول با آزادسازی نیروها از بارهای اداری، منابع انسانی را بیش از پیش «انسانی» و استراتژیک خواهد کرد.